بخش ۲ - سپردن سپاه به طوس با مهر شاهی، هشدار از راه کلات و فرود سیاوش
چو خورشید بنمود بالای خویش
نشست از بر تند بالای خویش
بزیر اندر آورد برج بره
چنین تا زمین زرد شد یکسره
تبیره برآمد ز درگاه طوس
همان نالهٔ بوق و آوای کوس
ز کشور برآمد سراسر خروش
زمین پرخروش و هوا پر ز جوش
از آواز اسپان و گرد سپاه
بشد قیرگون روی خورشید و ماه
ز چاک سلیح و ز آوای پیل
تو گفتی بیاگند گیتی به نیل
هوا سرخ و زرد و کبود و بنفش
ز تابیدن کاویانی درفش
بگردش سواران گودرزیان
میان اندرون اختر کاویان
سپهدار با افسر و گرز و نای
بیامد ز بالای پردهسرای
بشد طوس با کاویانی درفش
بپای اندرون کرده زرینه کفش
یکی پیل پیکر درفش از برش
بابر اندر آورده تابان سرش
بزرگان که با طوق و افسر بدند
جهانجوی وز تخم نوذر بدند
برفتند یکسر چو کوهی سیاه
گرازان و تازان بنزدیک شاه
بفرمود تا نامداران گرد
ز لشکر سپهبد سوی شاه برد
چو لشکر همه نزد شاه آمدند
دمان با درفش و کلاه آمدند
بدیشان چنین گفت بیدار شاه
که طوس سپهبد به پیش سپاه
بپایست با اختر کاویان
بفرمان او بست باید میان
بدو داد مهری به پیش سپاه
که سالار اویست و جوینده راه
بفرمان او بود باید همه
کجا بندها زو گشاید همه
بدو گفت مگذر ز پیمان من
نگهدار آیین و فرمان من
نیازرد باید کسی را براه
چنینست آیین تخت و کلاه
کشاورز گر مردم پیشهور
کسی کو بلشکر نبندد کمر
نباید که بر وی وزد باد سرد
مکوش ایچ جز با کسی همنبرد
نباید نمودن ببی رنج رنج
که بر کس نماند سرای سپنج
گذر زی کلات ایچ گونه مکن
گر آن ره روی خام گردد سخن
روان سیاوش چو خورشید باد
بدان گیتیش جای امید باد
پسر بودش از دخت پیران یکی
که پیدا نبود از پدر اندکی
برادر به من نیز ماننده بود
جوان بود و همسال و فرخنده بود
کنون در کلاتست و با مادرست
جهانجوی با فر و با لشکرست
نداند کسی را ز ایران بنام
ازان سو نباید کشیدن لگام
سپه دارد و نامداران جنگ
یکی کوه بر راه دشوار و تنگ
همو مرد جنگست و گرد و سوار
بگوهر بزرگ و بتن نامدار
براه بیابان بباید شدن
نه نیکو بود راه شیران زدن
چنین گفت پس طوس با شهریار
که از رای تو نگذرد روزگار
براهی روم کم تو فرمان دهی
نیاید ز فرمان تو جز بهی


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
طوس شهریار نوذر (اشاره) سیاووش (اشاره) پیران (اشاره)
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، با ورود خورشید و روشن شدن آسمان، سپاه طوس به حرکت درمیآید و شور و شوق در زمین و هوا ایجاد میشود. طوس که فرمانده سپاه است، پیشاپیش جنگجویان و بزرگان با درفش کاویانی به سوی شاه میآید. شاه به سپاه دستور میدهد که طوس را به عنوان سردار خود به رسمیت بشناسند و به او مهر و فرمان میدهد تا راه را هدایت کند. او تأکید میکند که نباید کملطفی به دیگران شود و از پیمانها عدول گردد، چرا که این آداب و رسوم حاکمیت باید رعایت شود. همچنین به وضعیت فرزند سیاوش اشاره میشود که اکنون در کلات و با مادرش است و جنگجوی قابل احترامی به حساب میآید.
هوش مصنوعی: وقتی خورشید در آسمان به اوج خود رسید و بر فراز کوه بلند نشسته بود، نمایان شد.
هوش مصنوعی: برج بره به زیر آورد، به گونهای که زمین کاملاً زرد شد. در اینجا به معنای به زیر آوردن برج و ایجاد تغییرات در طبیعت و در پی آن زرد شدن زمین اشاره دارد.
هوش مصنوعی: نالهٔ سوگواری و صدای کوس (بوق) از درگاه طوس (سرکرده سپاه) بلند شد، که خبر از غم و اندوهی بزرگ میدهد.
هوش مصنوعی: از سرتاسر کشور سر و صدایی بلند شد و زمین شلوغ و پر از جنب و جوش گشت، همچنین آسمان نیز پر از هیجان و جنب و جوش شد.
هوش مصنوعی: از صدای اسبان و گرد سپاه، چهره خورشید و ماه به رنگ سیاه درآمد.
هوش مصنوعی: از شکافهای زره و صدای فیل، انگار که دنیا به رنگ نیل (آبی تیره) درآمده است.
هوش مصنوعی: هوا به خاطر تابش درفش (پرچم) کاویانی، رنگهای سرخ، زرد، آبی و بنفش به خود گرفته است.
هوش مصنوعی: سواران گودرزی (نسبت به گودرز، یکی از سران سپاه در شاهنامه) در حالی که در درون دایرهای که به شکل روشنایی و ستارهای مانند اختر کاویان (درفش کاویانی) است، در حال گردش هستند.
هوش مصنوعی: پیشوای سپاه با کلاه ویژه و چماق و نای (ساز بادی) از بالای قصر یا مکان بلند بهسوی زمین آمد.
هوش مصنوعی: طوس، فرمانده جنگی، با درفش کاویانی (پرچم نمادین خاندان کاوه) به میدان رفت و در پاهایش کفشهای زرین پوشید.
هوش مصنوعی: یک درفش (پرچم) با شکلی شبیه به فیل، درخشان و تابان، بر دوش او (طوس) قرار دارد.
هوش مصنوعی: بزرگانی که با طوق و تاج بر سر دارند و از نسل نوذر به شمار میآیند.
هوش مصنوعی: همهٔ بزرگان مانند کوهی سیاه به سمت شاه رفتند و مانند گرازان و تازان (غازها یا پرندگان) به او نزدیک شدند.
هوش مصنوعی: فرمان داد تا ناموران و افراد برجسته گرد هم آمده و به نمایندگی از لشکر به سوی شاه بروند.
هوش مصنوعی: وقتی که تمامی لشکر به نزد شاه آمدند، همراه با پرچم و کلاه خودشان آمدند.
هوش مصنوعی: شاه بیدار به لشکریان گفت که طوس، فرمانده سپاه، باید در جلو صف حرکت کند.
هوش مصنوعی: باید با ستارههای کاویانی (به نشانه زمان مناسب برای جنگ) آماده باشی و فرمان او (شاه) را در نظر بگیری و در این شرایط اقدام کنی.
هوش مصنوعی: به او (طوس) فرمان مهرآمیز دادند تا او سالار سپاه باشد و راه را بجوید.
هوش مصنوعی: همه باید به فرمان او باشند و در هر جا که لازم باشد، بندها و محدودیتها را از او بگشایند.
هوش مصنوعی: به او گفتند که از پیمان من عبور نکن و آیین و فرمان من را حفظ کن.
هوش مصنوعی: کسی را نباید در این راه آزار داد؛ زیرا این رفتار بر اساس رسم و آیین پادشاهی و حکومت نیست.
هوش مصنوعی: کشاورز اگر فردی باشد که شغلش مربوط به کشاورزی است و به جنگ و لشکرکشی نمیپردازد، نباید به او ظلم و ستم شود.
هوش مصنوعی: نباید بر او باد سردی بوزد، یعنی نباید به او آسیبی برسد و در شرایط سخت تنها نباشد و فقط با کسی که همدرد اوست، همراهی کند.
هوش مصنوعی: نباید کسی را به خاطر دردی که خود دارد، آزار داد؛ زیرا هیچ کس از درد دیگری نفعی نخواهد برد.
هوش مصنوعی: نروندن از مسیر کلات باید با احتیاط باشد، زیرا اگر در آنجا به مسائلی بیفکر برخورد کنی، ممکن است مشکلاتی پیش بیاید.
هوش مصنوعی: روح سیاوش مانند خورشید است و امیدوارم که در آن جا که او قرار دارد، برکتی و نیکی باشد.
هوش مصنوعی: پسر او از دختر پیران (دختر پیرانویژه) بود و هیچ نشانهای از پدرش در او دیده نمیشد.
هوش مصنوعی: برادر من نیز مانند او بود؛ جوان و همسال و خوش به حال بود.
هوش مصنوعی: اکنون جهانجوی (فرود) در کلات به همراه مادرش است و با شکوه و لشکرش آماده است.
هوش مصنوعی: هیچکس از جانب ایران به نامی (شخص معروف) آشنا نیست و نباید از آن سمت، واژه «لگام» (یعنی کنترل یا فرمان) را منتشر کرد.
هوش مصنوعی: سپه، به معنی سپاه، دارد و شخصیتهای بزرگ جنگ یکی از آنها، کوهی است که بر سر راهی دشوار و باریک قرار دارد.
هوش مصنوعی: آن مرد جنگجو و دارای شجاعت و توانایی، دارای خصلت و ویژگیهای برجسته و نامی است.
هوش مصنوعی: برای عبور از بیابان باید رفت، اما به قتل شیران در این راه نیکو نیست.
هوش مصنوعی: طوس به شاه گفت که هیچ چیزی از تدبیر و اندیشه تو نمیتواند بگذرد و زمانه تحت تأثیر تدبیر توست.
هوش مصنوعی: طوس به شهریار میگوید که تنها با توصل به دستورات تو میتوانم به راهی که میرویم ادامه دهم و غیر از فرمان تو هیچ چیز خوب نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.