گنجور

حاشیه‌ها

Seraj Hosseini در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۵۷ دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » غزلیات » شمارهٔ ۴۷:

بی کران درود و مهر،لطفاً بیت ششم مصرع اول تصحیح بفرمایید
خواهم سر ارادت سایم بر آستانت ...
24.11.2018

مهدی طباطبایی در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۵۵ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » فریدون » بخش ۱۱ - نابینا شدن فریدون از داغ ایرج:

شوخ هم به معنی بی باک و دلیر است و هم بی حیا و بی شرم .
برگرفته از شاهنامه دکتر عزیز الله جوینی

فریبرز فرشیم در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۵۲ دربارهٔ ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۴۸:

سخن حجت بپذیر و نگر تا به گزاف
مسأله این است که موقع خواندن "ح" در "حجَّت" حذف می تواند شد و چون "ج" مشدد است تقطیع را به شکل زیر خواهد کرد:
سُ خَ نُج جَت ب پ ذی رو ب ن گر تا ب گ زاف
ف ع لا تن ف ع لا تن ف ع لا تن ف ع لات

یاشات صادقی در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۱۰ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ اشعار ترکی » غم باسدی قلیانیمی:

با سلام و عرض امتنان
متأسفانه در کلیّه‌ی شعرهای ترکی شهریار، مضبوط در «گنجور»:
1) غلط املایی فراوانی وجود دارد.
2) نحو جملات اعلب غلط تایپ شده.
3) «نیم‌فاصله» رعایت نشده.
این نارسایی‌ها برای خوانش درست شعرها مشکل‌آفرین‌اند.
آقای حسام عنبری شعر «غم باسدی قلیلنیمی» را اوّلاً، به‌سیاق و آهنگ شعر کودکان می‌خوانند.
ثانیاً، نادرست می‌خوانند.
شعرهای ترکی شهریار که در این‌جا آمده، به‌یک ویرایش اساسی نیاز دارند.
با آرزوی توفیق برای گنجور
مؤیّد و موفق باشید.

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۴۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳۵:

https://rezasaghy.blogfa.com/

با مدّعی مگویید اسرار عشق و مستی

تا بی‌خبر بمیرد در درد خودپرستی

مدّعی: کسی که درمورد چیزی یامطلبی ادّعایی دارد. مدعّی درفرهنگ حافظانه غالباً کسیست که به آنچه ندارد ادّعامی کند.

مدّعی،زاهد،صوفی وواعظ دریک صف واز شخصیّتهای منفور ومنفی درفرهنگ حافظانه هستند. روشن است که هیچیک ازاین شخصیّتها ذاتاً منفی ومنفورنیستند امّا زمانی که متظاهر،حقه باز ودروغگو می شوند منفورمی گردند. این قشرمنفور ، دیگران ودگراندیشان راباطل وخودرابرحق می پندارند وسعی می کنند ادّعای خودرابازور شمشیربه دیگران تحمیل کنند. وقنی که زاهد وعابدومدعی ،ریاکاری پیشه گرفته وبه فریب مردم مشغول می شوند و پس ازدین فروشی وجلوه فروشی درفرازمنبر،مردم رامی فریبندسپس در خلوت به آن کاردیگرمی پردازند حافظ ِ روشندل وروش ضمیر برنمی تابد و به مقابله باآنها برمی خیزد ودست به آگاهسازی مردم میزند.

معنی بیت: بامدّعی که عشق راانکارمی کند ودگراندیشان را باطل می شماردصحبت نکنید واز اسرارعشقبازی وعیش وعشرت بااوسخن مگوئید اورابادرد خودپرستی وخودبینی ِخویش رها کنید تا با این درد ازبین برود.

حافظ جهان بینی جالبی دارد برخلافِ مدّعی که ادّعای خودرا بایکسویه نگری وزورشمشیربه دیگران تحمیل می کند حافظ حتّی بادشمنان خویش نیزمدارا پیشه کرده واگرکسی حاضربه پذیرش اعتقادات وباورهای او نگردد اورابه حال خویش رها می کند.

ای مدعی بروکه مراباتوکارنیست

احباب حاضرند به اعداچه حاجت است

🌿━━━━━━━━━━🌿

عاشق شو اَر نه روزی کار جهان سرآید

ناخوانده نقش مقصود از کارگاه هستی

عشق مارا به سمت رشدوتعالی هدایت می کند وبه زندگانی، معنا وهدف می بخشد وزیباییهای نهفته ی آن را پدیداروبرجسته می سازد. عشق درحقیقت تجربه ی نوعی یگانگیست  زمانی که این تجربه ی ناب میان یک عاشق فرزانه وبیدار و تمامیّت هستی روی می دهد همان رندانگی و  خدایگونگیست که درنهایت به جاودانگی منتهی میگردد. عشق ازهرنوع که باشد چه نشأت گرفته ازبلوغ جنسی وچه برخاسته ازبلوغ روحی وغنای درونی وآگاهی، موهبتی الهیست وهیچ نعمتی والاترو ارزشمندتر ازعشق وجودندارد. دردوران خیال انگیزعاشقی، عاشق چه درهجران بوده باشدچه دروصلت، بی وقفه ازسوی خداوندگارعشق تحت حمایت است همواره به اوچیزی غریب ازغیب می رسد واوراسرمست ومسرورنگاه می دارد.

🌿━━━━━━━━━━🌿

معنی بیت: اگرسعادت ورستگاری آرزوی توست عاشق شو وبه هرکه برسرراهت قرارگرفت بی قید وشرط عشق به ورزومحبّت کن عمرآدمی ناپایدار است وخیلی زود روزی فرامی رسد که بناچار بایداین دنیاراترک کنی اگرعشق ورزی پیشه نکنی درحالی باید دنیا راترک کنی که کارنامه ی قابل قبولی نداری هیچ معرفتی کسب نکرده واز فلسفه ی زندگانی غافل وبی خبرمانده ای.

ای دل مباش یکدم خالی زعشق ومستی

وانگه برو که رَستی ازنیستی وهستی

🌿━━━━━━━━━━🌿

دوش آن صنم چه خوش گفت درمجلس مُغانم

با کافران چه کارت گربت نمی‌پرستی

مُغان : مغان در اصل قبیله ای از قوم ماد بودند که مقام روحانیت منحصراً به آنان تعلق داشت . آنگاه که آیین زرتشت بر نواحی غرب و جنوب ایران یعنی ماد و پارس مستولی شد مغان پیشوایان دیانت جدید شدند. در کتاب اوستا نام طبقه ٔ روحانی را به همان عنوان قدیمی که داشته اند یعنی آترون می بینیم اما در عهد اشکانیان و ساسانیان معمولاً این طایفه رامغان می خوانده اند.

" مغان" نیز همانندِ بعضی ازواژه ها مانند "خرابات ورند وپیرمی فروش و...." ازواژه های کلیدی دردیوان حافظ است. ستونهای اعتقادات سرحلقه ی رندان جهان خواجه ی شیراز برعرصه ی "خراباتِ مغان" برافراشته شده وبنای میکده یِ او راچنان استوار نگاهداشته که قرنهاست ازگزند وآفاتِ روزگار دراَمان مانده است. حتّی پتک های کینه ونفرت تندروهای متعصّبین وجاهلان آن دوره تا به امروز نیز نتوانسته کوچکترین خللی براستحکام این بناواردکرده وآن رافروریزد. علاوه براین روزبروز نیزاین میکده ی عشق پررونق تر شده وانسانهای فرهیخته ورندان آزادمنش بیشتری راگِرد خود جمع وجذب کرده است.

درمجلس مُغان حافظ یا همان میکده ی عشق، از میهمانان باباده ی خوشگوارعشق ومحبت به رایگان پذیرایی می گردد وسازوکار شادمانی و کامروایی، مهربانانه و بی هیچ منّت وکِبروناز دراختیار آنان قرار می گیرد. افکاروعقایدخواجه معمولاًدراین مجلس مغان است که درقالبِ جملات نابِ انسانساز وآگاهی بخش، طرح وبعضاً اززبان "پیرمُغان" بیان می گردد.

درمجلس مغانِ ِحافظ، هیچ اجباری برای ورودیا خروج کسی نیست

هرکه خواهد گوبیا وهرکه خواهد گوبرو

کِبرونازوحاجب ودربان بدین درگاه نیست.

🌿━━━━━━━━━━🌿

"مجلس مغان یا همان خرابات مغان"برای حافظ مکانی بی ریا و مقدّس است. حافظ دراین مکان مقدّس است که به باورها وعقایدِ خویش سروسامان می بخشد.

علاقمندیِ حافظ به "خراباتِ مغان، دیرمغان، پیرمغان" وبکاربردن مکرّر آنها به صحّت این شائبه قوّت بخشیده که شاید حافظ به مذهب زرتشت گرویده بوده است!

امابنظرمی رسد چنین باوری صحّت نداشته باشد ازآن رو که اندیشه های ناب حافظ فراشمول، فراقومی وفرامذهبیست تاحدّی که خود، یک مَسلک مستقل ومنحصربفردمحسوب می شود مَسلکی که منتقدان وموافقان جدّی وسرسخت خودرادارد.

بی تردید این برداشت نادرستِ گرایش حافظ به زرتشت، ازآنجا به وجودآمده که معتقدان به این گمان، مشاهده کرده اند که حافظ هرگاه ازواژه ها واصطلاحات کلیدیِ "خراباتِ مغان، دیرمغان، وپیرمغان" رابکارمی گیرد آنقدر ادب واحترام وارادت را چاشنی کلام خویش می کند وعلاقه ی قلبی خویش به زرتشت رابروزمی دهد که گویی یکی ازپیروان پروپاقرص این مذهب می باشد!

درحالی که این نشانه ها تنها بیانگر علاقه و احترام قلبی به حضرت زرتشت وناشی ازوسعت بینش حافظ وارادت به باورهای نیاکان خویش بوده وبیش ازاین نیست. تنهابااستنباط ازچندبیت شعر، نمی توان به مذهب وعقیده ی شاعری که به ایهام گویی و درپرده سخن گفتن شهرت دارد بصورت قطعی پی برد. دراین مورد تنها می توان به این سخن اکتفاکرد که ارادت اوبه زرتشت واندیشه های نابش انکارناپذیروبی پایان است واین علاقه واحترام قلبی بی چیزی نیست وگویی که مَشعل آتش ارادت به حضرت زرتشت آن فرزانه ی بی همتا همیشه درخراباتِ جانِ شاعر مشتعل بوده وهرگزخاموش نشده است.

ازآن به دِیر ِمغانم عزیز می دارند

کآتشی که نمیردهمیشه دردلِ ماست

یا:

به باغ تازه کن آئین ِ دین زرتشتی

کنون که لاله برافروخت آتش نمرود

منظورشاعراز"مجلس مُغان" دراین غزل، می تواندکنایه ازمیکده های شیرازنیزبوده باشد که دربعضی دوره ها توسطّ زردتشتیان اداره می شده است.

پس از ورود اسلام به ایـران ، مسلـمـانان اجـازه‌ی ساختـن شراب و فـروش ومصرف آن را نـداشـتـنـد ولی زردشتیان ، یهودیـان و مسیحیان شـراب تولید می‌کـردنـد و مسلمانانی که می‌خواستند شراب بنوشند ، پنهانی از آنـهـا شراب می‌خریدند و یـا همانجـا در خـانه ها و دیرها مصرف می‌کردند و یـا به خرابه‌ای می‌رفتند و دور ازچشم مردم ومامورین شراب می‌نوشیدند.

صنم: دلبر، بت،معشوق،شاهد

معنی بیت: دیشب درمیکده آن شاهدِ زیباروی چه دلنشین وزیبا گفت: ای فضول متعصّب تواگر خداپرست هستی وبُت نمی پرستی با کافران چه کارداری؟ چرا درحریم خصوصی مردم سرک می کشی؟ هرکسی آزادآفریده شده وحق دارد آزادانه بیاندیشد وبرای خود مذهب انتخاب کند. 

من اگرنیکم وگربد توبرو خودراباش

توپس پرده چه دانی که که خوبست وکه زشت؟

🌿━━━━━━━━━━🌿

ادامه مطلب دروبگاه: 👇

https://www.blogfa.com/desktop/post.aspx?action=edit&postid=445&t=443152216

یکی بودم در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۰۴ دربارهٔ عرفی » رباعیها » رباعی شمارهٔ ۹:

گل گفتی

مجید ع در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۴۴ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۸:

صحیح مصرع دوم بیت اول به صورت زیر است
می نوش و دمی به شادمانی گذران

بهمن جباری در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۴۴ دربارهٔ عراقی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۸:

زبهر نُقل مستان از لب و چشم ،مهیا پسته و بادام کردند
از آن لب ، کز دُر صد آفرین است، نصیب بی دلان دشنام کردند

یکی (ودیگر هیچ) در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۲۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۲:

در ازل پرتو حسنت ز تجلی دم زد
عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد
عشق معادل همان آتش است و آتش در شکل وجودی خود شیطان است
شیطان بزرگترین عاشق است و برق غیرت او عقل آدمی را می سوزاند چرا که آدمی خواست که با عقل وجه تو را بنگرد ولی عشق همچین اجازه ای به او نداد.
انسان برای دیدار پرتو حسنش باید از میان آتش گذر کند بنابراین برای وصال دست و پنجه انداختن با شیطان شرط الزام است.

حمید در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۵۴ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۲۵ - رهانیدن مجنون آهوان را:

با سلام
چون گل به سلاح خویش خسته یعنی چه ؟

مهربان در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۲۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۷۰:

سوختم در چاه صبر از بهر آن شمع چو گل
در اینجا یار را به شمع چو گل تشبیه کرده!؟
همیشه در اشعار، عاشق را چون شمع می‌دانند! یا خودش را
اگر تشبیه کرده، منظور از شمع چو گل چه میتواند باشد؟
ممنون

محسن در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۴۷ دربارهٔ خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » صنایع الکمال » حضریات » غزلیات » شمارهٔ ۳۵۳:

سرکار خانم آناهیتا، سپاس بی پایان از حاشیه پر مغزی که نگاشتید.

همیرضا در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۳۴ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۲ - حکایت:

@7:
بی‌نهایت سپاسگزارم. نکاتی که عنوان فرمودید برای من فوق‌العاده ارزشمند بودند.
و با این حساب «یک یک» می‌بایست به لحن «تک تک» خوانده شود و خوانش فعلی صحیح نیست.

تماشاگه راز در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۴۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۴:

حواله در بیت 5 یاد آور آیات منعدد قرانی با مفهوم هدایت الهی است مانند
وَاللَّهُ یَهْدِی مَنْ یَشَاءُ إِلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ
در غزلی دیگر می فرماید :
زاهد ار راه به رندی نبرد معذور است
عشق کاریست که موقوف هدایت باشد

تماشاگه راز در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۴۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۴:

حواله در بیت 5 یاد آور آیات منعدد قرانی با مفهوم هدایت الهی است مانند
وَاللَّهُ یَهْدِی مَنْ یَشَاءُ إِلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ

۷ در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۰۸ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۲ - حکایت:

خلاصه پهلوان همه فن حریف بوده این یار سپاهانی
یعنی به گونه ای تیر را به هدف میزد که با تیر نخست جفت میشد (یا آن را می انداخت)چون هر دو به دل هدف مینشست درست مانند آن دو حریف دست باخته پاکباز که جفتشان یک یک از میدان بیرون می افتند.
افتادن یکی نشان شکست دیگر کس است حتی جفت شدن آنها.

ظاهر حسینی هروی در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۲۲ دربارهٔ فیض کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۵:

«جز ندیدم آشنا هیچست هیچ»
این مصرع هم درست به نظر نمی آید، شاید اینگونه:
چون ندیدم آشنا هیچست هیچ
باشد.
من چند غزل را مرور نمودم در همه کم و بیش مشکل وجود دارد، مقداری از آن شاید سهل انگاریِ کسی که تایپ کرده باشد و بقیه ضعف خود شاعر است؛ اگر کسی نسخهٔ معتبر از دیوان را داشته باشد و با این متن مقایسه نماید و غلط های مسلم را تصحیح کند کار خوبی است.

تماشاگه راز در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۲۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۴:

در غزلی دیگر می فرماید :
خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کرد گر برگ عیش می‌طلبی ترک خواب کن

۷ در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۰۶ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۲ - حکایت:

خون هزار وامق خوردی به دلفریبی
دست از هزار عذرا بردی به دلستانی

تماشاگه راز در ‫۸ سال قبل، شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۴:

معانی لغات غزل(234)
آفتاب می: ( اضافه تشبیهی ) می بهآفتاب یعنی درخشندگی قرص خورشید تشبیه شده است.
مشرق: محل سر بر کشیدن خورشید ونمودار شدنآن در طلوع.
مشرق پیاله: محل لب پیاله که چون از شراب پر شود تابش نور سطح شراب از لبه پیاله نمودار می شود.
باغ عارض: باغ چهره ساقی، گونه های ساقی.
نسیم:بادملایم صبحگاهان که از جانب شمال می وزد .
در سر گل:برروی سَرِ گُل.
کُلاله:زلف مجعّد، موی پیچیده، کاکل، مجموعه میله ها و پرچموسط گل که به صورت درهم پیچیده به هنگام شکفتن آن نمودار است، کاکل سنبل
.شَمّه: اندک ، مختصر.
به صد رساله برآید: درصد جزوه بگنجد.
گردخون: سفره گرد گسترده ، سینی و مجمعه گرد غذا.
نگون: وارون.
غصّه: در ادب عربی به معنای گلوگیر، گیر کردن لقمه در گلو ودر ادب فارسی گیر. کردن باد غم در گلو و مالاً به معنای غم به کار می رود.
نواله: لقمه خوراکی از پشی امده شده برای انسان یا حیوان.
کام هزار ساله: آرزوی هزار ساله ، کنایه از عمر هزار ساله نوح نبی.
بلا بگردد: بلاد دور شود .
کالبد:پیکر.
معانی ابیات غزل(234)
(1) بدان هنگام که پیاله از شراب لبالب شده و در خشش آفتاب مانند باده نمودار گردد، در باغ چهره ساقی سبب شکفتن لاله شده و از بازتاب آن درخشش بر گونه او گویی هزار لاله سر برآورده است.(2)بدان هنگام بوی زلف پر چین دلدار در چمن بپیچید ، باد صبا کاکل سنبل را بر سر گل سنبل درهم خواهد شکست ( تا دیگر ادعای عطرافشانی نکند). (3) حکایت شب فراق از آن رویداد هایی نیست که مختصری از آن را بتوان در صد جزوه گنجانیده و شرح داده.(4) ازاین سفره گرد وارونه فلک ، نمی توان چنین انتظار داشت که بدون رنج و مشقت صد غصه گلوگیر ، یک لقمه روزی ، نصیب و بهره ما شود. (5) امکان ندارد که با سعی و کوشش خود به گوهر مقصود دسترسی پیدا شود و این خیال خام است که بدون اراده و مشیت الهی ای کار عملی گردد. (6) اگر مانند نوح پیامبر در برابر غصه و مشکلات طوفان شکیبا باشی ، بلا رفع شده و آرزوهای هزار ساله برآورده می شود. (7) آنگاه که بوی خوش زلف تو بر تربت حافظ بوزد ، از پیکر خاک شده او صد هزار گل لاله سر بر خواهد کشید.
شرح ابیات غزل: (234)
وزن غزل: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن بحر غزل: مجتث مثمن مخبون
*
در شرح مختصر غزل151 صفحة 864 گفته شد که این غزل را به مناسبت اشاره حافظ به ظلّ ممدود خم زلف ممدوح شاه شیخ ابواسحاق منتسب می دانند.اینک مشاهده می شود که بین آن غزل و این غزل مورد شرح وجه تشابهاتی موجود است . حافظ در دوری شاه ابواسحاق متواری در آن غزل می فرماید :
من چواز خاک لحد لاله صفت برخیزم داغ سودای توام سر سویدا باشد
و در این غزل می گوید :
نسیم زلف تو گر بگذرد به تربت حافظ زخاک کالبدش صد هزار لاله برآید
و یا در غزل 151 می فرماید ظلّ ممدودخم زلف توام بر سر باد و در اینجا باز از آن زلف صحبت به میان آمده می گوید : نسیم در سر گل بشکند کلاله سنبل – چو از میان چمن بوی آن کلاله برآید و این نزدیکی مضامین واشاره به زلف بلند که از ویژگیهای ابواسحاق اینجو بود می رساند که هر دو غزل در زمان دوری ومتواری شدن شاه ابواسحاق سروده شده و از فحوای کلام هر دو غزل برمی آید که حافظ چندان امیدی به بازگشت اوندارد ، لیکن از ایام خوش دوره او در زمان امیر مبارزالدین یاد می کند و ناله سر می دهد .
شاعر در این غزل از گرد خوان فلک نام می برد. مامی دانیم که خوان به معنای طبق و خوانچه به معنای طبقچه است و آن عبارتست از یک ظرف مسطح چوبی مستطیل و سبک که اطراف آن چند سانتیمتر لبه برجسته داشته از جایی به جای دیگر حمل می کنند. و تا امروز هم در عروسیها این خوانچه مرسوم ومتداول است نوعی دیگر از خوان و خوانچه هم به صورت گرد و به همان شکل از مس ساخته می شده که به آن سینی می گویند و مقصودشاعر سینی خوراکی و راونه فلک است که تلویحاً می خواهد مفاد این بیت را بازگوکند:
جز زهر ندارد در نواله گردون به شکل گردِ خوان است
شاعر در بیت پنجم بر عقیده جبری بودن خودو اینکه سرنوشت هر کسی از پیش در روز ازل تعیین شده است تکیه فکری دارد. فی الجمله از ایهام این بیت و بیت ششم چنین بر می آید که سرنوشت ابواسحاق این بود و با سعی خود نمی توانست آن را عوض کند و در حال حاضر هم صبر ایوب و نوح نبی شاید چاره گشای کار باشد که باز می بینیم شاعر مقدرّات را حاکم بر سرنوشت می داند . مفاد بیت مقطع دلالت بر این دارد که تاحافظ زنده است دیگر امیدی به بازگشت اوبه قدرت دارد .
شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی

۱
…
۳۰۰۶
۳۰۰۷
۳۰۰۸
۳۰۰۹
۳۰۱۰
…
۵۸۷۳