بهادر عبدالهی در ۸ سال قبل، یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۵۱ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۱۳۸ - گوهر و سنگ:
یک بیت مانده به آخر، مصرع اول به این شکل صحیح است:
(( یکی غواص را درجی گران بود))
سپاس از گردانندگان سایت وزین گنجور.
میثم مداحی در ۸ سال قبل، یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۲۱ دربارهٔ ملکالشعرا بهار » قصاید » شمارهٔ ۷۹ - دماوندیۀ دوم:
از درد تو دامنت بر از اشک
تا جوش و خوروش رود اروند
رحیم غلامی در ۸ سال قبل، یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۲۶ دربارهٔ مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۰۰ - نکوهش گمان و ستایش منصور بن سعید:
چو تو خود کنی اختر خویش را بد
مدار از فلک چشم. نیک اختری را
رحیم غلامی در ۸ سال قبل، یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۲۴ دربارهٔ مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۰۰ - نکوهش گمان و ستایش منصور بن سعید:
بیت اول و دوم با این بیت ناصر خسرو همخوانی معنایی دارند: تو چون اختر خویش را می کنی بد / مدار از فلک چشم، نیک اختری را
کامران کمیلی پور در ۸ سال قبل، یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۴۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۲۱:
ضمن تقدیم احترام به همه دوستان، در پاسخ به آقای آرش آذیش که گفته اند باید کلمه مقعد با مقصد جایگزین شود لازم است به عرض برسانم کلمه مقعد در اینجا به معنی منزلگاه است و عبارت «مقعد صدق» از آیه 55 سوره قمر گرفته شده است. ان المتقین فی جنات و نهر. فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر. یعنی بندگان باتقوای خدا، در بهشت ها و کنار جویبارها هستند. در منزلگاه راستی، نزد فرمانروای مقتدر.
آلان حکمتیراد در ۸ سال قبل، یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۰۷ دربارهٔ عبدالقادر گیلانی » غزلیات » شمارهٔ ۴۲ - ازدست عشق:
استاد عزیز شاهرخ در آلبوم از دست عشق با آهنگسازی استاد جلیل عندلیبی این شعر را به بهترین نحو اجرا کردهاند
سلیم صالح در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۰۷ دربارهٔ عبید زاکانی » دیوان اشعار » ترجیع بند:
بنظر میرسد در مصرع دوم بیت؛ بیش از این غصهٔ جهان نخوریم
دل ز کام زمانه برداریم، دل زکار زمانه برداریم، درست تر باشد و در پاره تی از نسخ نیز به همین شکل آمده است.
مهران در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۵۹ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۵۸ - دزد و قاضی:
دست مریزاد جناب افشار.ساده باش و ساده بنویس.
الهه در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۵۹ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:
اگه ممکنه معنی این بیت هارو بنویسین ؟
نادر.. در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۵۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۲:
هنر خویش بپوشم ز همه تا نخرندم..
کامبیز افشار در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۳۰ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۵۸ - دزد و قاضی:
بادرود.من گرچه دانش آکادمیک ندارم،ولی با پرهیز از خودستایی،بسیار توانمندی در گزاره ها ونگاشته های پارسی دارم وهمچنین درپالایش وپیمایش چکامه های پارسی.با سگالش وکنکاش دراین سروده بی مانند،دریافتم که آموزگارم(سعدی شیرین سخن)،نیز،اینچنین توانمدانه،به پیکار با پلیدی ها ودژخیم اندیشی وپاسداشت وپاسبانی پاک منشی وبه اندیشی،دست نیازیده است.هرچه توانمندی در گشایش وپیرایش واژه ها درچنته داشته باشیم،بی گمان درپویش وپیرایش این چکامه دلنشین،کاستی،خواهدیافت.دست مریزاد.دانش سترگش نهادینه.روحش پدرام وپایدار وپایورز.ورجاوندیش ماندگار وفرهمندیش استوار.ایدون بادا
امیر سلیمانی در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۲۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۱:
بسیار عالی بود مهم نیس که مشکلش چیه ولی برای منی که گوش میدم عالیه سپاس
جاوید در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۳۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۰۱:
هرچی گشتیم صدای استاد شجریان رو برای این غزل پیدا نکردیم. میشه راهنمایی کنید!!!
احسان در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۴۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۵:
اتفاقاً به نظر میاد خواجه با عبارت گر عاقلی یک نوع تضاد رو بیان می کنه جناب سعدی می خوان بگن ای خواجه (کنایه از عاقل) اگر واقعاً عاقلی من را پند نده.
البته از لحاظ زیبایی با توجه به فاصله چند قرن طبع همون کلمه بیهوده رو بیشتر می پسنده.
omid در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۵۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۹:
حافظ از ایرانی میگوید که در چنگال اسلام گرفتار شده است ومدام دارد از ایران قبل از اسلام نشان میدهد..به آیین مهر اشاره میکنه که سالهاست راکد شده و مخالفت اسلام با موسیقی(عندلیبان وهَزاران) رو با بیانی گلایه آمیز اشاره میکند
علی در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۴۵ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۱۴۲ - مست و هشیار:
با درود :
زان سبب افتان و خیزان میروی
کلمه زان = از ان اشاره به دور و زمان گذشته
میروی = اشاره به زمان حال
بهتر بود میگفت زین سبب افتان و خیزان
چون مستی اون مرد در اون در همین شبی هست که محتسب اشاره میکنه
نمیشه گفت الان که افتان و خیزان میروی سببش از ان مستی هست
در صورتی که از این مستی هست زمان حال
شهرام فرهادی در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۴۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲:
در آواز آقای ذبیحی در برگ سبز در مصرع دوم به جای مصرع فوق ( ای باد نای خوش نفس ) خوانده شد که بسیار زیباتر هم بنظر می رسد .
سام در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۲۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۱:
با سلام خدمت تمام دوستان
یکم تپیدن واژه ی فارسی است و نگارش درست آن با ت نه با ط است
برگ بی برگی در ۸ سال قبل، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۳:
سالها دل طلبِ جامِ جم از ما می کردوآنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد
شاعران و عارفان جامِ جمِ افسانه ای منتسب به جمشید را تمثیلی از امکانِ انسان برایِ نظارت بر تمامیِ ابعادِ مُلکِ وجودی خویش بکار برده اند، اما جامی که حافظ از آن سخن می گوید حقیقی ست و جان بین که خداوند در الست و پس از اقرار به ربوبیتش در ذات و فطرتِ انسان قرار داد، و در اینجا بنظر میرسد حافظ آن را جامی از آبِ حیات و جاودانگی در نظر گرفته باشد کما اینکه در غزلِ نود و سه می فرماید؛ "روانِ تشنه ما را به جرعه ای دریاب / چو می دهند زلالِ خضر ز جامِ جمت" حافظ میفرماید دل یا جانِ اصلی و خدایی انسان هزاران سال است که خواستارِ بهره بردنِ دوباره از این جام است تا روانِ تشنه انسان را سیراب کند اما انسان به اشتباه با دلِ خواستنهایِ متوهمانه خود در جستجوی جامی از آبِ حیاتِ مجازی بوده است تا به جاودانگیِ جسمانی دست یافته و نامیرا شود در حالیکه همچون اسکندر که نمی دانست آنچه را در طلبش کوهها و بیابان ها و ممالک را در می نوردد تا به آن دست یابد در خود دارد، او نیز نمیداند آن جام و آبِ حیات را از ازل در درونِ دارد وانسان از جنسِ زندگی ست و زندگی یا خداوند نامیرا و جاودانه است ، پس او برای این جاودانگی به هیچ چیزِ بیرونیِ دیگری که با ذاتِ اصلیش بیگانه است نیازی ندارد اما انسان بنا بر عادتِ دیرینه و هزاران ساله همچنان از بیگانگانِ با اصلِ خود یعنی از چیزهایِ ذهنی ، مادی و این جهانی طلبِ آرامش و خوشبختی می کند و نمی داند آنچه را که دل و فطرتِ خداییِ او طلب می کند همان جامِ روزِ الست است که انسان پس از حضور در این جهان با رفتنِ به خوابِ ذهن آن را از دست داده است ، در غزل هشتاد و یک می فرماید ؛ "گفتم ای مسندِ جم، جامِ جهان بینت کو؟ / گفت افسوس که آن دولتِ بیدار بخفت" پس دلِ انسان می خواهد که آن دولتی که بطورِ فطری بیدار است اکنون از خوابِ ذهن برخیزد تا بار دیگر جامِ جمِ خود را به کف آورد.
گوهری کز صدفِ کون و مکان بیرون است
طلب از گمشدگانِ لبِ دریا می کرد
حافظ کون و مکان یا وجود و عالمِ امکان یا کُلِ هستی را در مقایسه با اصل و ذاتِ خداییِ انسان به اندازه صدفی می بیند که این گوهرِ ذات که از جنسِ بینهایت است در آن نمی گنجد، اما انسان با وجودِ داشتنِ چنین گوهرِ ارزشمند و بینهایتی، از دیگران که آنان خود تشنگانِ جامِ جم و گمشدگانِ لبِ دریای معرفت هستند طلبِ چیزهایِ بیرونی و بیگانه با جنس یا ذاتِ اصلی خود را میکند ، درواقع اندک عاشقانی همانندِ حافظ هستند که خویش را یافته و می دانند خود به ذات اصلِ گوهرند،پس در لبِ دریایِ معرفت ایستاده اند و هر لحظه می توانند از آبِ این دریا بهرمند و سیراب شده و دیگران را نیز به آن رهنمون شوند، اما قریب به اتفاقِ انسانها که بطورِ فطری در لبِ دریا بسرمیبرند در حقیقت گمشدگانِ وادیِ معرفت هستند و جالب اینکه انسان با چنین گوهرِ بینهایتی که در اختیار دارند از بی خبرانی همچون خود طلبِ نشانیِ آبِ معرفت و جاودانگی می کنند یا در پیِ صدف و مروارید یا چیزهای این جهانی هستند و برخی از آن گمشدگانِ لبِ دریا نیز از رویِ ذهن آدرس هایی موهوم و خیالی به دیگران می دهند و در حالیکه خود تشنه لب هستند اما وانمود می کنند که نشانی و راه را می دانند و یا به صدف و گوهرهای دنیوی دست یافته اند، حافظ در این مطلبِ مهم اشکالی بزرگ را تشخیص داده و می فرماید حلِ این مشکل بدستِ پیرِ مغان یا پیرِ خرد است.
مشکلِ خویش برِ پیرِ مغان بردم دوش
کو به تاییدِ نظر حلِ معما می کرد
دوش در اینجا یعنی در دم و لحظه، پسحافظ بلادرنگ مشکلِ ذکر شده یعنی چگونگی گنجایشِ بینهایتِ خداوند در جسم و محدودیت و همچنین علتِ خطایِ انسان در بدست آوردنِ دوباره جام را برِ پیرِ مغان که نمادِ انسانِ کامل و خردمند است می برد ، نظر در اینجا به معنی بینش و جهان بینیِ خداگونه است، و پیرِ مغان معما و رازهایِ هستی را با تاییدِ نگرشی از نوعِ نگرشِ خداوند به هستی حل می نماید و نه با دید و نگاه ذهنیِ ، حافظ در بیتِ بعد شرایطِ چنین پیرِ خردی را بیان می کند.
دیدمش خُرم و خندان قدحِ باده به دست
واندر آن آینه صد گونه تماشا می کرد
خُرَّم یعنی آبادان و سبز، خندان شادیِ ذاتیِ آن پیر است که می تواند ایهامی به رویِ گشاده جام قدح داشته باشد،به عبارتی خندان هم صفتِ قدح است و هم صفتِ پیر و حافظ می فرماید پیرانِ مغان و آگاه که قادر به حل معما و رازهایِ هستی می باشند خُرم و سبز و زنده به زندگی هستند ، همچنین خندان بوده و شادیِ خود را از چیزهایِ بیرونی طلب نمی کنند و رضایتمندی از زندگی و تسلیمِ لحظه به لحظه در برابر اتفاقات موجبِ شادی بدونِ سببهایِ بیرونی می شوند که از ویژگیهای پیرِ خرد است، چنین پیری همواره قدحی از شرابِ عشق در دست دارد که هم خود می نوشد و هم آماده است به دیگران بنوشاند، در مصراع دوم صد نمادِ کثرت است و پیرِ راهنما با ویژگی هایِ ذکر شد هزاران رازِ هستی را در آیینهٔ قدحی از شرابِ معرفت که در دست دارد تماشا می کند و رازِ هستی هم خودِ اوست چرا که در آینه جز رخسارِ حقیقیِ خویش را نمی بیند، یعنی همان اَنَ الحقِ حلاج، که در ادامهٔ غزل با آن بیتِ معروف به آن اشاره می کند، یعنی همان سی مرغی که سیمرغ را در آینه دیدند.
گفتم این جامِ جهان بین به تو کی داد حکیم؟
گفت آن روز که این گنبدِ مینا می کرد
پسحافظ از چنین پیرِ خردی با ویژگیهای ذکر شده میپرسد که آن یگانه حکیمِ هستی کی و چه وقت چنین جام یا جهان بینی را به او داده است که وی را بر رموز و اسرارِ جهان آگاه می کند و پاسخِ پیرِ خرد این است که از آغازِ خلقت و ایجادِ جهان و آن روزی که این گنبدِ مینایی را بنا می نمود ، حافظ با این سخنِ حکیمانه می فرماید هُشیاری و خردی که منشأ ایجادِ هستی ست و بصورتِ ابتدایی در جماد و سپس در نبات و جماد و حیوان و بعد از آن با تکامل در حدِ اعلا در انسان عینیت یافته است ، همان هُشیاری و خردی ست که می تواند و قابلیتِ آن را دارد تا جهان را از منظرِ چشمِ زندگی یا خداوند ببیند و همه انسانها می توانند این قابلیت را به فعل درآورده، چنین جامِ جهان بینی را از دستِ خداوند یا آن حکیم بگیرند.
بیدلی در همه احوال خدا با او بود
او نمی دیدش و از دور خدایا می کرد
دل به معنیِ جان یا اصلِ خدایی انسان است که ادامه جانان است و حافظ در اینجا انسانی را که با اصلِ خود بیگانه است بی دل می خواند، پس بی دلِ بیگانه با عشق که گرفتارِ اعتقاداتِ تقلیدی و ذهنیِ خود می باشد خدایِ ساخته و پرداخته ذهنش را در دوردست و آسمانها تصور نموده و از دور وی را می خواند در حالیکه خداوند در همه احوال از جمله در غم و شادی ها ، در راحتی و گرفتاری ها ، همواره با اوست و همانطور که قبلآ گفته شد از روزِ ازل آن هُشیاریِ خالصِ خدایی با او بوده است، اما او خدایِ ساخته ذهنِ خود را در آسمان ها جستجو نموده ، صدا می زند و در نتیجه به آن جامِ جهان بین دسترسی ندارد، در واقع بی دلانِ بیگانه با عشق همان گمشدگانِ لبِ دریا هستند و این بیت در تصحیحِ سایه و خوانشِ شادروان شاملو پساز بیتِ گمشدگان و در بیتِ سوم آمده است.
این همه شعبده خویش که می کرد این جا
سامری پیشِ عصا و یدِ بیضا می کرد
سامری بوسیله طلا یا توهماتِ ذهنیِ قوم و در غیابِ موسی مبادرت به ساختِ گوساله ای نموده و او را خدایی نامید که اعجاز گونه صداهایی از جنسِ باد از آن بیرون می آمد و این شعبده در پیشِ معجزه عصا و ید بیضای حضرت موسی توهمی بیش نیست و عصایی که تبدیل به اژدها شده و مارهای (فکرهایِ متوهمانه و ذهنی) ساحران را بلعیده است به راحتی از پسِ شعبده سامری نیز بر می آید ، پسحافظ از زبانِ پیرِ خرد می فرماید چنین خدایِ ساخته ذهن توسط بی دل که از دور می خواندش نیز حکمِ گوساله سامری را دارد که توسطِ خویشتن یا عقلِ جزویِ انسان خلق شده و توهم است ، خدای حقیقی همان خدا و هُشیاری ست که از وقتی آن گنبدِ مینا را بنا می کرد با انسان بوده است .
گفت آن یار کز او گشت سرِ دار بلند
جرمش این بود که اسرار هویدا می کرد
پس پیرِ خرد با ویژگی هایِ ذکر شده در رمزگشایی از معماهایی مانندِ چگونگیِ گنجانده شدنِ بینهایتِ خداوندی که در کائنات نمی گنجد اما درونِ انسان جای میگیرد با اشاره به حلاج و سرفراز شدنِ دار از بر دار شدنِ او پاسخ می دهد که آن یار به جرمِ اینکه اسرار و رازهایِ زندگی را برملا کرده و حق را در خود می دید و بیان می کرد به چنین سرنوشتی دچار شد ، پس خداوند یا زندگی بیانِ آشکارِ اسرار و معما های هستی را بر نمی تابد و خود نیز در کُتُبِِ پیامبران ان اسرار را در پرده و در قالبِ قِصص بیان نموده است، و پیرِ مغان در همین بیت علاوه بر اشاره به چنین مطلبی از معمایِ فوق نیز رمزگشایی می کند ، درواقع حافظ از زبانِ پیرِ مغان میفرماید همه انسانها بالقوه از گوهرِ ذاتِ خداوندی که در کون و مکان نمی گنجد برخوردار هستند اما باید همچون منصورِ حلاج به او زنده شوند تا با حضرتِ حق یکی شده و به وحدت برسند و آنگاه است که گنجِ پنهان و بینهایتِ خداوندی در انسان و در حالیکه در جسم و محدودیت بسر می برد آشکار می شود ، ابیاتی از مولانا در این رابطه می تواند مُبین و مؤید این مطلب باشد:
آفتابی در یکی ذره نهان / ناگهان آن ذره بگشاید دهان
ذره ذره گردد افلاک و زمین / پیشِ آن خورشید چون جست از کمین
فیضِ روح القُدُس ار باز مدد فرماید
دگران هم بکنند آنچه مسیحا می کرد
حافظ از زبانِ پیرِ خرد ادامه می دهد همانطور که حلاج به عشق زنده و جاودانه شد ، همه انسانها از چنین قابلیتی برخوردار بوده و اگر فیوض الهی (روح القدس) بخواهد و همکاری کند ، دیگران نیز می توانند همچون عیسی مسیح که مردگان را زنده مینمود به مُرده خود زندگی بخشیده و جاودانه شوند . باز در مصراع اول یعنی انسان یکبار پیش از این از فیضِ الهی بهرمند و در الست از جنسِ زندگی یا عشق شده و اکنون نیز بارِ دیگر با اختیارِ خود می تواند با بازگشت به اصل و هشیاریِ روزِ ازل با مدد خداوند به عشق یا اصلِ خود زنده و جاودانه شود .
گفتمش سلسله زلفِ بُتان از پیِ چیست
گفت حافظ، گله ای از دلِ شیدا می کرد
پس از جمع بندیِ مطالبی که حافظ در قالبِ پرسش و پاسخ با انسان کامل و یا پیرِ خرد بیان می نماید، پرسشِ دیگری در ذهنِ انسان نقش می بندد و اینکه اصولأ چرا خداوند که گنجی پنهان و بینهایت است و می خواهد در جهانِ فُرم و محدودیت توسطِ انسان آشکار شود، اینچنین انسان و هستی را در هاله ای از رموز و اسرار قرار داده است؟ او به پیرِ مُغان و انسانهای کامل نیز اجازه افشای این اسرار به عوام را نمی دهد و پس از حضورِ انسان در این جهان نیز بوسیله سلسله و زنجیرهایِ بسیاری از زُلفِ بُتان و جذابیتهایِ ذهنی و جسمی او را در بند کرده و سپس از او می خواهد تا بندها را گُسسته ، خود را رها کرده و مسیح گونه بار دیگر خود را به خداوند زنده کند ، پس تفسیرِ پیر از این ماجرا چیست و پیر پاسخ می دهد که ای حافظ ، این زلف که تجلیِ خداوند در این جهان است از دل یا جانِ شیدا و عاشقِ انسان که در الست با او پیمان بسته و سپس نقضِ عهد می کند گله مند است، پس با پیش بینی چنین طرحی ست که عاشقانِ حقیقی بار دیگر به او وصل و جاودانه می گردند و سامری هایِ گوساله پرست و بی دل و جان در ذهن و توهمِ خدا پرستی باقی می مانند حتی اگر همه عمر از دور خدایا و یا خدا را گویند.
بابک چندم در ۸ سال قبل، یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۴:۵۸ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۱۴۲ - مست و هشیار: