بخش ۴۹ - شکست هیتالیان و بر تخت نشستن فغانیش
بهشتم سوی غاتفر گشت گرد
سیه شد جهان چوشب لاژورد
شکست اندر آمد به هیتالیان
شکستی که بستنش تا سالیان
ندیدند وهرکس کزیشان بماند
به دل در همی نام یزدان بخواند
پراگنده بر هر سویی خسته بود
همه مرز پر کشته و بسته بود
همی این بدان آن بدین گفت جنگ
ندیدیم هرگز چنین با درنگ
همانا نه مردم بُدند آن سپاه
نشایست کردن بدیشان نگاه
به چهره همه دیو بودند و دد
به دل دور ز اندیشه نیک و بد
ز ژوپین وز نیزه و گُرز و تیغ
تو گفتی ندانند راه گریغ
همه چهرهٔ اژدها داشتند
همه نیزه بر ابر بگذاشتند
همه چنگهاشان بسان پلنگ
نشد سیر دلشان تو گویی ز جنگ
یکی زین ز اسبان نبرداشتند
بخفتند و بر برف بگذاشتند
خورش بارگی را همه خار بود
سواری بخفتی دو بیدار بود
نداریم ما تاب خاقان چین
گذر کرد باید به ایرانزمین
گر ای دون که فرمان برد غاتفر
ببندد به فرمان کسری کمر
سپارد بدو شهر هیتال را
فرامش کند گُرز و کوپال را
وگرنه خود از تخمهٔ خوشنواز
گزینیم جنگاوری سرفراز
که او شاد باشد بنوشینروان
بدو دولت پیر گردد جوان
بگوید بدو کار خاقان چین
جهانی برو بر کنند آفرین
که با فر و برزست و بخش و خرد
همی راستی را خرد پرورد
نهادست بر قیصران باژ و ساو
ندارند با او کسی زور و تاو
ز هیتالیان کودک و مرد وزن
برین یک سخن برشدند انجمن
چغانی گوی بود فرخنژاد
جهانجوی پر دانش و بخش و داد
خردمند و نامش فغانیش بود
که با گنج و با لشکر خویش بود
بزرگان هیتال وخاقان چین
به شاهی برو خواندند آفرین


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
خاقان چین انوشیروان خوشنواز (اشاره) فغانیش
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، به پیروزی کسری نوشین بر هیتالیان اشاره میشود که جهانی تاریک و ناامید را به نور امید تبدیل کرده است. هیتالیان در نبرد شکست خورده و آرزوی پیروزی را برای سالیان دراز به خاطر میآورند. انتظار پیروزی بر هیتالیان به لحاظ نظامی و فکری ضروری تشخیص داده میشود، زیرا سربازان آنها نه تنها از نظر مردمی شایسته نیستند، بلکه به دیوان و جانوران شباهت دارند. فغانیش، که شخصیت اصلی این داستان است، با فراست و کاردانی خود به عنوان یک جهانجوی برجسته با لشکرش نمایندگی میکند و قدرت کسری را در آفرینش و مدیریت تأکید میکند. در نهایت، فغانیش در شور و شوق به شاهی فراخوانده میشود و مورد ستایش بزرگان هیتال و چین قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: جهان به سبب شکست هیتالیان به مانند آسمان در شب تیره و تار شده و بهشتی که به سوی غاتفر (غارتگران) رفته، دیگر وجود ندارد.
هوش مصنوعی: شکست سختی به هیتالیان (رومیان) وارد شد که اثرات آن برای سالهای طولانی باقی ماند.
هوش مصنوعی: کسانی که از هیتالیان در نبرد باقی ماندند، نتوانستند چیزی ببینند و در دل خود همواره نام خداوند یزدان را میخواندند.
هوش مصنوعی: در هر سو آدمهای پراکنده و خستهای وجود داشت و همه مرزها پر از کشته بود و بسته شده بود.
هوش مصنوعی: ماجرای جنگ نشان میدهد که هرگز چنین جنگی را با این همه وقفه و تأخیر ندیدهایم.
هوش مصنوعی: آن سپاه، افراد خوبی نبودند و شایستگی نداشتند؛ بلکه باید به آنها به دیدهٔ تحقیر نگریست.
هوش مصنوعی: همه آن سپاهیان بهظاهر چهرهای زشت و شبیه دیو و دد (موجودات زشت) داشتند و در باطن نیز دور از هرگونه اندیشه نیک و بد بودند.
هوش مصنوعی: از سلاحهایی همچون تیر، نیزه، گرز و شمشیر، میفهمی که آنها از فرار آگاه نیستند و نمیدانند چگونه باید فرار کنند.
هوش مصنوعی: همه آنها مانند اژدها ظاهر شدند و نیزههای خود را به آسمان بلند کردند.
هوش مصنوعی: همه سازها و آلات موسیقی آنها مانند پلنگ بودند و نشان میدهد که دلشان از جنگ سیر نشده و هنوز درگیر آن هستند.
هوش مصنوعی: یکی از اسبها را در میدان نبرد برنمیداشتند و آن را در برف رها کرده بودند تا استراحت کند.
هوش مصنوعی: خورشید که نماد روشنایی و زندگی است، برای دشمنان (خار) و کسانی که در خواب غفلت بودند، همواره پر از درد و رنج بود. تنها کسی که در این وضعیت بیدار و هوشیار بود، سواری (دلیری یا جنگجویی) است که در آن شرایط آماده نبرد و مقابله بود.
هوش مصنوعی: ما توان و قدرت مقابله با خاقان چین را نداریم و بنابراین باید به سرزمین ایران برگردیم.
هوش مصنوعی: اگر تو ای بیارزش، فرمان زیردستی را بپذیری، باید برای کیش و سرنوشت پادشاهی کسری، خود را آماده کنی و به آن ملت تعهد بدهی.
هوش مصنوعی: شهر هیتال را به او میسپارد و سپس گُرز (سلاح جنگی) و کوپال (نوعی زره یا کلاهی که بر سر مینهادند) را فراموش میکند.
هوش مصنوعی: اگر همینطور پیش برویم، خودمان از میان خانوادهٔ خوشنواز (خوشنواز خانوادهای است از جنگاوران معروف) یک جنگجوی سرفراز انتخاب خواهیم کرد.
هوش مصنوعی: نوشینروان که همان کسری است، باید شاد باشد و به او گفته میشود که در سایهٔ دولت او، پادشاهی و حکمرانی رو به جوانی و طراوت میآورد.
هوش مصنوعی: خاقان چین به نوشینروان میگوید که کارهای او را در جهان ستایش خواهند کرد و برایش دعا میکنند.
هوش مصنوعی: کسی که دارای آبرو، نیکویی، بخشندگی و درایت است، همیشه حقیقت و راستگویی را پرورش میدهد.
هوش مصنوعی: کسری (پادشاه ساسانی) بر قیصران (رومیان) مالی (باژ) تعیین کرده و هیچکس در برابر او قدرت و توانایی ندارد.
هوش مصنوعی: از مردان و زنان هیتالیان، چه کودک و چه بزرگسال، یک سخن بهطور مشترک بیان کردند و در این مورد با هم مشورت کردند.
هوش مصنوعی: چغانی گوی، شخصی خوشبخت و شاداب بود که در دنیا جویای علم و فرهیختگی و بخشش و دادگری بود.
هوش مصنوعی: فغانیش شخصی خردمند بود که دارای ثروت و سپاه خود نیز بود.
هوش مصنوعی: بزرگان هیتال (مردم سرزمین هیتال) و خاقان چین (رئیس دولت چین) به خاطر شاهی (به عنوان احترام و تقدیر) فغانیش را ستایش کردند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.